Quản trị rủi ro trong trading (dễ hiểu): 5 nguyên tắc sống còn cho người mới

Nếu cậu mới bắt đầu trading, gần như ai cũng tập trung vào “vào lệnh thế nào cho đúng”. Nhưng thứ quyết định cậu còn tồn tại đủ lâu để giỏi lên hay không lại là quản trị rủi ro.

Bài này là một bài mẫu (sample) cho website: ngắn gọn, rõ ràng, dễ SEO, và đủ thực dụng để áp dụng ngay.

1) Rủi ro mỗi lệnh: giới hạn 0.5%–2% tài khoản

Đây là “van an toàn” quan trọng nhất.

Rủi ro 1%/lệnh nghĩa là nếu lệnh dính stop loss, cậu chỉ mất 1% số dư.
Nếu cậu rủi ro 10%/lệnh, chỉ cần vài lệnh sai liên tiếp là tâm lý vỡ và tài khoản bốc hơi.

Gợi ý cho người mới:

An toàn: 0.5% – 1%/lệnh
Tương đối: 1% – 2%/lệnh
Tránh: > 2%/lệnh (khi chưa có thống kê winrate/expectancy ổn)

2) Stop loss là bắt buộc (và phải hợp lý theo cấu trúc)

Stop loss không phải để “cho có”. Nó là:

vị trí cậu chấp nhận sai
vị trí mà nếu giá tới đó, kịch bản vào lệnh bị phá

Stop loss hợp lý nên dựa trên:

cấu trúc market (swing high/low)
vùng hỗ trợ/kháng cự
volatility (ATR, hoặc biên độ nến)

Sai lầm phổ biến:

đặt stop quá sát vì sợ mất ít → bị quét stop liên tục
không đặt stop → một lệnh sai có thể phá toàn bộ chuỗi lệnh trước đó

3) R:R không cứu được nếu sizing sai

Nhiều người nghe “R:R 1:3” là nghĩ chắc thắng. Thực tế:

R:R chỉ là tỷ lệ lợi nhuận/khoản lỗ trên một lệnh
Nhưng position sizing mới quyết định lệnh đó ảnh hưởng tài khoản bao nhiêu

Ví dụ:

Lệnh A: R:R 1:3 nhưng rủi ro 5%/lệnh → 3 lệnh thua liên tiếp là -15%
Lệnh B: R:R 1:2 nhưng rủi ro 1%/lệnh → drawdown nhẹ, tâm lý ổn, còn vốn để tối ưu

4) Công thức sizing đơn giản (dễ áp dụng)

Nguyên tắc:

Khối lượng = (Số tiền chấp nhận mất) / (Khoảng stop loss)

Bước làm nhanh

Xác định số dư: Equity
Chọn % rủi ro: ví dụ 1%
Tính tiền rủi ro: Risk$ = Equity × 1%
Đo khoảng stop loss (pip/point)
Tính khối lượng phù hợp với pip value (tuỳ sản phẩm)

Nếu cậu muốn, con sẽ viết thêm 1 “máy tính sizing” đơn giản ngay trên web (nhập equity, %risk, stop) → ra gợi ý lot.

5) Checklist trước khi vào lệnh (giảm trade cảm xúc)

Trước khi bấm Buy/Sell, cậu tự hỏi:

Lệnh này rủi ro bao nhiêu %? Có vượt quy tắc không?
Stop loss đặt ở đâu? Có hợp lý theo cấu trúc không?
Nếu dính stop, tâm lý có còn ổn để trade tiếp không?
Kế hoạch chốt lời (TP) / dời stop / partial đã rõ chưa?
Hôm nay đã thua mấy lệnh? Có chạm limit ngày chưa?

Gợi ý thêm một quy tắc “cứu mạng”:

Daily loss limit: ví dụ thua -3% thì nghỉ.
Weekly loss limit: ví dụ thua -6% thì nghỉ.

Kết luận

Trading không phải là game “đúng sai 1 lệnh”. Nó là cuộc chơi xác suất + kỷ luật.

Nếu cậu làm tốt 5 nguyên tắc trên, cậu sẽ:

sống đủ lâu để học
giảm trade cảm xúc
và có nền tảng để nâng cấp chiến lược sau này

FAQ (giúp SEO)

1) Người mới nên rủi ro bao nhiêu % mỗi lệnh?

Thường 0.5%–1%/lệnh là hợp lý để kiểm soát drawdown và giữ tâm lý ổn.

2) Có thể không đặt stop loss không?

Không nên. Không stop loss khiến một lệnh sai có thể phá toàn bộ tài khoản.

3) R:R bao nhiêu là tốt?

Không có con số “thần thánh”. Quan trọng là kỳ vọng (expectancy) và sizing đúng. Nhiều hệ thống winrate cao dùng R:R thấp vẫn có lời.

Disclaimer: Nội dung chia sẻ kiến thức, không phải lời khuyên đầu tư.